‘Op straat werd ik uitgelachen – maar ik kom er sterker uit’

Fawad: ‘In 2017 sloot ik mijn twee zaken. Schuld: 1,5 ton. Door schaamte en depressie kon ik niet goed zoeken naar een oplossing. In 2019 kon ik gelukkig terecht bij Over Rood, dat ondernemers met geldproblemen helpt. Maar toch: als ondernemer moet je gemakkelijker hulp kunnen krijgen.’

April 2019 belt ondernemer Fawad Helmand (34) aan bij Over Rood in Arnhem. Over Rood is een ‘social business’, die ondernemers met advies en begeleiding helpt financieel weer gezond te worden. Vestigingsmanager Boris Wielinga doet open en ziet ‘een hoopje ellende’ staan.

Portret Fawad

Depressie en schaamte

In 2017 heeft Fawad zijn twee zaken moeten sluiten: Wok Nijmegen en zijn telefoonwinkel GSM Power. Het heeft hem een schuld van anderhalve ton opgeleverd. En een dijk van een depressie. Fawad heeft een periode achter de rug waarin hij de blauwe enveloppen en aanmaningen steevast weggooide. Zeven maanden lang had hij geen vast adres en geen inkomen. De schaamte zit diep. Fawad: ‘Ik was ook suïcidaal. Als ik ging slapen, dacht ik: als ik morgen nou niet wakker word, wat zou dat heerlijk zijn.’

Hiaten

Niettemin probeert Fawad sinds de zomer van 2018 orde op zaken te stellen. Dat gaat met vallen en opstaan. Een wijkteam en zijn psycholoog (!) helpen bij zijn administratie. Maar er zitten hiaten in en die maken dat welzijnsorganisatie Rijnstad hem niet verder kan helpen. Daar verwijzen ze hem door naar Over Rood dat, behalve in Arnhem, vestigingen heeft in tien andere steden. De kracht van Over Rood, vertelt Boris Wielinga, is dat het wordt gerund door ondernemers. ‘Je begrijpt elkaar, spreekt elkaars taal. Je weet – vaak uit eigen ervaring – wat de ander doormaakt.’ (Meer over Boris Wielinga en Over Rood lees je hier)

Het verhaal van Fawad

Fawad: ‘Ik kwam in 2003 uit Afghanistan naar Nederland. Ik was 17 jaar. Mijn vader was al enige jaren eerder als vluchteling hier naartoe gekomen. Ik leerde snel Nederlands, volgde een opleiding autotechniek, bezorgde kranten en werkte in de horeca. Ik ben iemand die altijd wil groeien.’  

In 2006 gaat hij aan de slag bij postbedrijf TNT. Drie jaar later begint hij in Nijmegen voor zichzelf met een marktkraam waar hij telefoonaccessoires verkoopt. Dat gaat goed. Fawad kan sparen en in 2012 opent hij zijn eigen telefoonwinkel. Ook dat is een succes. Privé gaat het Fawad eveneens voor de wind – hij trouwt in 2013.

Twee jaar later ziet de ondernemer Fawad nieuwe kansen. Het pand naast zijn telefoonwinkel staat al geruime tijd leeg en hij kan het voor een aantrekkelijk bedrag huren. Fawad: ‘Het is een goede uitgaansplek en ik kon er een horecavergunning voor krijgen. Met eigen geld en hier en daar wat leningen heb ik toen voor 90 duizend euro verbouwd. In 2016 ging ik open met Wok Nijmegen. De eerste vier maanden liep het lekker.’

Twee meloenen

Maar dan beginnen de problemen met de riolering. Ze veroorzaken een hardnekkige stank in het restaurant. En ook al proberen de huurbaas en Fawad het probleem zo snel mogelijk op te lossen, de zaak moet anderhalve maand dicht. Genoeg om te zorgen dat de klanten niet meer komen.

Fawad komt acuut in de financiële problemen. Onbetaalde rekeningen stapelen zich op. Hij krijgt bezoek van deurwaarders. Er volgt beslaglegging. Omdat het restaurant al zijn aandacht opeist, loopt ook de omzet van zijn telefoonwinkel terug. De stress eist ook privé zijn tol: Fawads huwelijk strandt. ‘In Afghanistan zeggen we: ik heb in één hand twee meloenen vastgehouden.’

Fawad klopt bij de gemeente aan voor hulp. Hij krijgt te horen dat hij met zijn beide bedrijven moet stoppen als hij hulp wil krijgen. In 2017 volgt hij het advies op. Waarna hij via wijkteam, psycholoog en welzijnsorganisatie in 2019 uiteindelijk terecht komt bij Over Rood.  

Boris en Fawad

Drie boodschappentassen

Het intakegesprek dat Fawad in april met Boris voert, verloopt goed. Fawad: ‘Ik merkte meteen: Boris luistert niet alleen, hij voelt het ook.’

Kort daarna meldt Fawad zich weer, nu met drie boodschappentassen vol bonnen en brieven. Samen met twee administratieve ondersteuners is Fawad drie weken bezig om alles in excel te zetten. Resultaat: een belastingschuld van 80 duizend euro en nog 70 duizend euro bij andere schuldeisers.

Corrigeren

Het doel is om Fawad te kunnen ‘overdragen’ aan de schuldhulpverlening. Maar Boris gaat, samen met de boekhouder van Fawad, ook in gesprek met de Belastingdienst om aangiftes van de afgelopen jaren te corrigeren. Zo weten ze Fawads belastingschuld terug te brengen tot 3,5 duizend euro. Bij de schuldeisers krijgt hij ruim 13 duizend euro van het totaalbedrag af.

Inmiddels is het dossier van Fawad aangeboden bij schuldhulpverlener Plangroep en wacht Fawad af of hij in een minnelijk of wettelijk schuldsaneringstraject terecht kan.

Energie terug

Het gaat met Fawad nu veel beter: ‘Ik sport weer, ik kom weer op tijd voor mijn afspraken, ik volg weer een opleiding en ik ben op zoek naar werk in de telefoniewereld, want dat is wat ik kan en ken. Ik zie het nu zo: ik heb een keer flink pech gehad, ik was een trap aan het beklimmen, maar ik ben er af gevallen. Dat was moeilijk, maar nu accepteer ik het.’

Fawad ziet uit naar het saneringstraject: ‘Zo’n drie jarenplan – dat stelt me gerust. Het geeft me houvast en structuur, en een punt om naartoe te werken. Ik kom hier sterker uit. Ik ga weer bouwen.’